نتیجه نهایی عمل لیزیک چشم فقط به مهارت جراح بستگی ندارد؛ بخش بزرگی از موفقیت این جراحی به مراقبتهای بعد از عمل لیزیک وابسته است. مهمترین اصول این مراقبت عبارتاند از: پرهیز از لمس چشم، استراحت و خواب طاقباز تا یک هفته، عدم شستوشوی مستقیم صورت تا ۳ روز، دوری از آرایش چشم تا دو هفته، محدود کردن کار با گوشی و لپتاپ در روز اول و پرهیز از ورزش سنگین، استخر و سونا تا حداقل یک ماه. رعایت دقیق این نکات، ریسک عوارض لیزیک را به حداقل میرساند و بینایی پایدارتری را برای فرد به همراه دارد. در این مقاله، تمام مراقبتهای ضروری بعد از عمل لیزیک را بهصورت گامبهگام و طبقهبندیشده بررسی میکنیم.
چرا مراقبتهای بعد از عمل لیزیک اهمیت دارد؟
جراحی لیزیک یکی از رایجترین و موفقترین روشها برای اصلاح عیوب انکساری چشم مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم است و معمولاً در چند دقیقه انجام میشود. بسیاری از بیماران بلافاصله بعد از عمل بهبود محسوسی در بینایی خود حس میکنند، اما لایه ترمیمشده قرنیه در روزهای اول همچنان شکننده است. رعایت نکردن مراقبتهای بعد از عمل لیزیک میتواند روند بهبودی را کند کند، ریسک عفونت یا التهاب را افزایش دهد و حتی در موارد نادر باعث جابهجایی فلپ قرنیه شود. به همین دلیل، دنبالکردن دقیق دستورالعملهای پزشک، بهاندازهی خود جراحی اهمیت دارد.
نکتهی قابل توجه این است که اصول کلی مراقبت بعد از جراحی چشم، بین روشهای مختلف مشترک است؛ برای نمونه بیمارانی که برای عمل انحراف چشم مراجعه کردهاند نیز باید تا مدتی از فشار و تحریک مستقیم چشم پرهیز کنند.
مراقبتهای ساعات و روز اول بعد از عمل لیزیک
در ساعات ابتدایی پس از لیزیک چشم، چشمها بسیار حساس هستند و به استراحت کامل نیاز دارند. مهمترین اصل در این بازه، دوری از هرگونه تحریک چشم و تماس مستقیم با نور، گردوغبار و دستهاست.
استراحت و بستن چشمها
یکی از سادهترین و در عین حال مهمترین مراقبتهای بعد از عمل لیزیک، بستن چشمها و استراحت است. در ساعات اول بهتر است چشمان خود را بسته نگه دارید، حتی اگر قصد خوابیدن ندارید؛ این کار به چشم کمک میکند روند ترمیم را با کمترین تحریک آغاز کند.
مصرف دقیق قطرههای تجویزی
پزشک معمولاً چند نوع قطره ضدعفونیکننده، ضدالتهاب و اشک مصنوعی تجویز میکند. مصرف این قطرهها دقیقاً طبق زمانبندی گفتهشده، نقش مهمی در پیشگیری از عفونت و تسریع بهبودی دارد.
پرهیز از لمس یا مالش چشمها
احساس خارش یا وجود جسم خارجی در چشم بعد از عمل لیزیک طبیعی است، اما به هیچوجه نباید چشم را لمس یا ماساژ دهید؛ این کار میتواند لایه ترمیمشده قرنیه را دچار آسیب کند.
استفاده از محافظ چشم (شیلد)
پزشک معمولاً برای چند شب اول استفاده از شیلد مخصوص چشم را توصیه میکند. این ابزار ساده از تماس تصادفی دست یا بالش با چشم جلوگیری میکند.
نحوهی صحیح خوابیدن بعد از عمل لیزیک
خواب مناسب نقش کلیدی در بهبود چشمها بعد از عمل لیزیک و فمتو اسمایل دارد، اما نحوه خوابیدن هم اهمیت زیادی دارد.
خوابیدن بهصورت طاقباز
رای جلوگیری از وارد شدن فشار به چشم، توصیه میشود حداقل تا یک هفته به پشت (طاقباز) بخوابید؛ خوابیدن به پهلو یا دمر ممکن است باعث تماس بالش با چشم شود که خطرناک است. همین اصل خواب طاقباز در دوره نقاهت لیفت شقیقه نیز رعایت میشود، چرا که هر نوع فشار روی ناحیه عملشده میتواند روند بهبودی را به تأخیر بیندازد.
| پیشنهاد مطالعه: سن مناسب برای عمل لیزیک چشم |
روش درست شستن صورت و استحمام بعد از لیزیک
شستوشوی نادرست صورت بعد از عمل لیزیک میتواند موجب بروز عوارض شود، بنابراین به نکات زیر توجه کنید:
شستوشوی غیرمستقیم چشمها تا ۳ روز
تا حداقل سه روز، صورت خود را مستقیماً با آب نشویید؛ بهجای آن با دستمال مرطوب یا حولهای نرم، بدون تماس با ناحیه اطراف چشم، صورت را تمیز کنید.
بستن چشمها هنگام دوش گرفتن
پس از گذشت سه روز، هنگام شستن مو یا دوش گرفتن، چشمها را کاملاً بسته نگه دارید تا آب حاوی میکروب یا مواد شیمیایی وارد ناحیه چشم نشود.
پرهیز از شویندههای قوی
تا چند روز از شستن صورت با شوینده خودداری کرده و پس از آن از شویندهای ملایم استفاده کنید؛ همیشه هنگام استفاده از شوینده، چشمها را ببندید. برای خشک کردن صورت نیز از دستمال تمیز استفاده کنید و چشمها را نمالید.
خشک کردن صورت
برای خشک کردن صورت از یک دستمال تمیز استفاده کنید و به هیچ عنوان چشمهای خود را نمالید.
آرایش کردن پس از عمل لیزیک چشم
عدم استفاده از لوازم آرایش چشم تا دو هفته
تا حداقل دو هفته از خط چشم، ریمل یا سایه چشم خودداری کنید؛ این محصولات میتوانند ذرات ریز یا باکتری را وارد چشم کنند. این محدودیت شباهت زیادی به دوره نقاهت بلفاروپلاستی دارد؛ در جراحی زیبایی پلک نیز آرایش ناحیه چشم باید تا بهبود کامل به تعویق بیفتد.
استفاده از محصولات بهداشتی و استریل
بعد از دو هفته، اگر قصد آرایش دارید، از لوازم آرایشی استریل، تازه و دارای تاریخ مصرف معتبر استفاده کنید و پیش از آن با پزشک مشورت نمایید.
عدم استفاده از لوازم آرایش چشم تا دو هفته
تا حداقل دو هفته از استفاده از هرگونه لوازم آرایشی مانند خط چشم، ریمل یا سایه چشم خودداری کنید. این محصولات میتوانند ذرات ریز را وارد چشم کرده یا باعث انتقال باکتری به آن شوند.
کار کردن با گوشی و لپتاپ بعد از لیزیک
نور آبی صفحهنمایشها میتواند برای چشم تازهجراحیشده آزاردهنده باشد.
- استراحت چشم: تا جای ممکن تا ۲۴ ساعت اول از موبایل، لپتاپ و تلویزیون فاصله بگیرید؛ در صورت نیاز، هر ۲۰ دقیقه چشمها را ببندید یا به نقطهای دور خیره شوید.
- حالت شب (Night Mode): فعالسازی این حالت یا کاهش نور آبی، فشار کمتری به چشم وارد میکند.
- پلک زدن منظم: برای جلوگیری از خشکی چشم، بهطور منظم پلک بزنید و در صورت نیاز از قطره چشم استفاده کنید.
| در همین رابطه بخوانید: تفاوت عمل لیزیک و لازک چشم | کدام یک بهتر است؟ |
ورزش بعد از عمل لیزیک چشم
فعالیت بدنی بعد از لیزیک باید با برنامهریزی دقیق انجام شود؛ برخی ورزشها میتوانند فشار داخل چشم را افزایش دهند.
پرهیز از ورزشهای سنگین
برای حداقل یک ماه از ورزشهای پرفشار مانند بدنسازی، دویدن یا ورزشهای تماسی مانند فوتبال خودداری کنید.
استخر، سونا و جکوزی ممنوع
رفتن به استخر، جکوزی و سونا تا ۳ تا ۴ هفته بعد از عمل ممنوع است، زیرا ریسک ورود آب یا بخار آلوده به چشم و عفونت را افزایش میدهد.
بازگشت تدریجی به فعالیت
پس از تأیید پزشک، میتوانید ورزشهای سبک مانند پیادهروی را آغاز کرده و بهمرور شدت تمرینات را افزایش دهید.
عوارض لیزیک و علائم هشداردهندهای که نباید نادیده بگیرید
عوارض لیزیک در بیماری که مراقبتهای لازم را رعایت میکند، بسیار نادر است، اما در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید سریع با پزشک تماس بگیرید:
- درد شدید یا فزاینده چشم
- کاهش ناگهانی بینایی
- قرمزی یا ترشح غیرعادی
- احساس وجود جسم خارجی که با گذشت زمان بهتر نمیشود
- تاری دید مداوم بعد از چند روز
تفاوت مراقبت لیزیک با فمتولیزیک و فمتو اسمایل
روند مراقبتی بعد از لیزیک، فمتولیزیک و فمتو اسمایل تا حد زیادی مشابه است، اما به دلیل تفاوت در نحوه برش قرنیه، برخی توصیهها -مانند بازه پرهیز از ورزش سنگین- ممکن است کمی متفاوت باشد. اگر هنوز مطمئن نیستید کدام روش برای شما مناسبتر است، بهتر است پیش از تصمیمگیری با پزشک مشورت کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
معمولاً ویزیتهای پیگیری در روز اول، هفته اول و یک ماه بعد از عمل انجام میشود. اما اگر هر یک از علائم هشداردهنده ذکرشده در بالا را مشاهده کردید، منتظر نوبت بعدی نمانید و زودتر با کلینیک تماس بگیرید.
جمع بندی
اگرچه عمل لیزیک سریع انجام شده و بسیار کمعارضه است، اما رعایت نکات مراقبتی پس از آن اهمیت بسیار زیادی دارد. مواردی مانند پرهیز از لمس چشم، استفاده صحیح از داروها، عدم استفاده از مواد آرایشی و کاهش زمان کار با گوشی، همگی در بهبود سریعتر و مطمئنتر شما نقش دارند. با رعایت دقیق مراقبت های بعد از عمل لیزیک، میتوانید از نتیجه جراحی لذت ببرید و ریسک عوارض را به حداقل برسانید. در پایان فراموش نکنید که مشورت با پزشک و پیروی از توصیههای او، مهمترین عامل موفقیت در این مسیر است.
سوالات متداول
آیا بعد از عمل لیزیک میتوان تلویزیون تماشا کرد؟
در ۲۴ ساعت اول توصیه میشود از تماشای طولانی تلویزیون خودداری شود؛ پس از آن، با رعایت فاصله مناسب و استراحت دورهای چشم، بلامانع است.
چند روز بعد از لیزیک میتوان صورت را شست؟
تا سه روز اول باید از شستوشوی مستقیم صورت با آب خودداری کرد و از دستمال مرطوب تمیز استفاده نمود.
بعد از عمل لیزیک چه زمانی میتوان آرایش کرد؟
آرایش نواحی اطراف چشم باید حداقل تا دو هفته به تعویق بیفتد.
ورزش بعد از عمل لیزیک از چه زمانی مجاز است؟
ورزشهای سبک مانند پیادهروی معمولاً پس از تأیید پزشک زودتر آغاز میشود، اما ورزشهای سنگین باید حداقل یک ماه به تعویق بیفتند.
بعد از عمل لیزیک چند روز باید چشم را بست؟
در ساعات اولیه بعد از عمل، بستن چشم و استراحت کامل توصیه میشود؛ در روزهای بعد نیز باید از فشار و تماس مستقیم با چشم پرهیز کرد.
مطالب صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین ویزیت حضوری نیست.
