جراحی مجاری اشکی (DCR)؛ علت، روش‌ها و درمان قطعی اشک‌ریزش مداوم چشم

جراحی مجاری اشکی یا داکریوسیستورینستومی (DCR) یک روش درمانی قطعی برای باز کردن مسیر مسدودشده تخلیه اشک به بینی است که مشکلاتی نظیر اشک‌ریزش مداوم (اپیفورا)، عفونت کیسه اشکی و سوزش چشم را برطرف می‌سازد. در این فرایند، جراح با دور زدن انسداد موجود، مسیر جدیدی میان کیسه اشکی و فضای داخلی بینی ایجاد می‌کند تا اشک به صورت طبیعی و بدون مانع تخلیه شود.

علائم انسداد و زمان نیاز به جراحی مجرای اشکی

اگرچه اشک‌ریزش خفیف ممکن است ناشی از حساسیت یا خشکی چشم باشد، اما زمانی که سیستم تخلیه اشک مسدود می‌شود، اشک به جای حرکت به سمت بینی، روی گونه‌ها سرازیر می‌گردد. ابتلا به انسداد کامل مجرا در بزرگسالان معمولاً با دارودرمانی رفع نمی‌شود و نیازمند مداخله جراحی است. برای تشخیص دقیق علت انسداد، مراجعه به دکتر محمد تبار جراح و متخصص چشم و انجام معاینات تخصصی مانند میل‌زدن و شستشوی مجرا (Probing & Irrigation) ضروری است.

علائم اصلی که نشان‌دهنده نیاز به بررسی تخصصی و احتمالاً جراحی هستند عبارت‌اند از:

• اشک‌ریزش مداوم و بدون علت ناشی از عوامل محیطی مانند باد یا سرما
• ترشحات عفونی، چسبنده و غلیظ در گوشه داخلی چشم
• تورم، قرمزی و درد در ناحیه بین چشم و بینی (داکریوسیستیت)
• سوزش، پوسته‌پوسته شدن پلک و تاری دید موقت به دلیل تجمع اشک روی قرنیه

مقایسه روش‌های جراحی مجاری اشکی: آندوسکوپیک در برابر خارجی

جراحی مجاری اشکی به دو روش اصلی DCR خارجی (External) و DCR آندوسکوپیک (Endoscopic) انجام می‌شود. انتخاب روش مناسب به وضعیت آناتومی بینی، سابقه جراحی‌های قبلی و تشخیص جراح بستگی دارد.

در روش خارجی، جراح از طریق یک برش کوچک پوستی به استخوان دسترسی پیدا می‌کند و مسیر جدید را شکل می‌دهد. اما در روش آندوسکوپیک، تمام مراحل از داخل بینی و به کمک دوربین آندوسکوپ انجام می‌شود؛ از این رو برای افرادی که نگران جای زخم روی صورت خود هستند، گزینه‌ای مطلوب به شمار می‌رود.