با افزایش سن پوست اطراف چشم نازکتر میشود، خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و چربیهای زیر چشم جابهجا یا برجسته میشوند. در نتیجه چشمها خسته، پفدار و مسنتر از واقعیت به نظر میرسند. یکی از مؤثرترین روشها برای رفع این مشکلات، بلفاروپلاستی از روی پوست (Transcutaneous Blepharoplasty) است که برای بازگرداندن فرم طبیعی به پلک پایین انجام میشود.
در این روش جراح با ایجاد برشی بسیار ظریف روی پوست زیر مژهها، به لایههای زیرین پوست دسترسی پیدا میکند و میتواند چربیهای اضافه را بردارد و پوست شل را اصلاح نماید. این تکنیک برخلاف بلفاروپلاستی از داخل پلک، نهتنها پف را از بین میبرد بلکه امکان اصلاح پوست اضافی را نیز فراهم میکند.
بلفاروپلاستی از روی پوست چگونه انجام میشود؟
در بلفاروپلاستی از روی پوست، جراح ابتدا ناحیه پلک پایین را بیحس کرده و در صورت نیاز از آرامبخش تزریقی برای کاهش اضطراب بیمار استفاده میکند. در این روش برش جراحی دقیقاً در امتداد خط طبیعی مژهها و در یک چین طبیعی پوست انجام میشود تا پس از ترمیم، جای بخیه قابل مشاهده نباشد.
پس از ایجاد برش، جراح به چربیهای زیرچشم دسترسی پیدا میکند. سپس در افرادی که پف زیر چشم ناشی از بیرونزدگی چربی است، بخشی از این چربی بهصورت کنترلشده برداشته شده یا در برخی موارد برای ایجاد سطح صافتر، بین نواحی فرو رفتهتر توزیع میشود. سپس پوست اضافی بهآرامی کشیده شده و بخشهای اضافی آن بریده میشوند. در پایان محل برش را با نخ بخیه ظریف میبندند.
این روش بهدلیل دید مستقیم جراح به تمام ساختارهای زیر پلک، دقت بالایی دارد و امکان اصلاح همزمان چند مشکل مانند پوست اضافی، چینهای عمیق و تجمع چربی را فراهم میکند. بلفاروپلاستی از روی پوست معمولاً حدود یک تا دو ساعت طول میکشد و در بیشتر موارد به صورت سرپایی انجام میشود.
این روش چه زمانی مناسب است؟
بلفاروپلاستی از روی پوست زمانی توصیه میشود که مشکل بیمار تنها محدود به پف زیر چشم نباشد، بلکه پوست اضافی و چینخورده نیز وجود داشته باشد. به عبارت دیگر زمانی که پوست خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و افتادگی قابل مشاهده در پلک پایین ایجاد شده، این روش گزینهای مؤثر است. همچنین در افرادی که چربی زیر چشمشان بیش از حد بیرون زده و باعث سایه یا تیرگی در زیر چشم شده، این جراحی میتواند چهره را شادابتر و هماهنگتر کند.
معمولاً بیماران بالای ۳۵ سال، که آثار پیری در اطراف چشم آنها نمایان شده، بهترین کاندید برای این روش هستند. با این حال گاهی در سنین پایینتر هم به دلیل زمینه ژنتیکی یا مشکلات ساختاری چشم، نیاز به انجام این جراحی وجود دارد. به علاوه در مواردی که افتادگی پوست موجب محدودیت دید جانبی میشود، بلفاروپلاستی علاوه بر اثر زیبایی، جنبه درمانی نیز دارد و میتواند میدان دید را بهبود ببخشد.
مزایا و معایب روش بلفاروپلاستی
در جراحی بلفاروپلاستی از روی پوست، مزایا و محدودیتهایی وجود دارد که آگاهی از آنها بسیار مهم است. در واقع در این روش جراح بهطور مستقیم به ساختارهای پوستی، چربی و عضلات پلک دسترسی پیدا میکند؛ بنابراین این جراحی میتواند نتایج دقیقتری در اصلاح افتادگی و چین و چروکهای اطراف چشم داشته باشد. با این حال برش پوست ممکن است موجب افزایش احتمال ایجاد اسکار ظریف یا دوره نقاهت طولانیتر شود. در ادامه مزایا و معایب این روش را به طور کامل بررسی میکنیم.
مزایای بلفاروپلاستی از روی پوست
این تکنیک یکی از بهترین روشها برای اصلاح مشکلات پلک پایین محسوب میشود که از مهمترین مزایای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- دسترسی مستقیم جراح به چربیها و بافتهای زیرپوستی که موجب شکلدهی بهتر به بافت پوست زیر چشم میشود.
- امکان برداشت پوست اضافی و اصلاح چینهای عمیق؛ در حالی که در روش Transconjunctival یا بلفاروپلاستی از داخل پلک چنین امکانی وجود ندارد.
- نتایج پایدار و ماندگارتر نسبت به روشهای غیرجراحی یا سطحی.
- بهبود چشمگیر ظاهر کلی صورت و بازیابی فرم طبیعی پلکها.
معایب و محدودیتهای بلفاروپلاستی از روی پوست
این روش مانند هر جراحی دیگری عوارضی دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
- احتمال باقیماندن جای زخم خفیف در محل برش، هرچند معمولاً با گذشت چند ماه کاملاً محو میشود.
- زمان بهبود طولانیتر در مقایسه با روش بلفاروپلاستی از داخل پلک، بهویژه در افرادی که پوست نازک یا مستعد کبودی دارند.
- احتمال خشکی یا تحریک چشم در چند روز اول پس از عمل.
- نیاز به مراقبت دقیق در روزهای ابتدایی برای جلوگیری از التهاب یا عفونت.
با این حال در صورت انتخاب جراح ماهر و رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل، بلفاروپلاستی از روی پوست یکی از مطمئنترین و موفقترین روشها در جراحی پلک پایین محسوب میشود.

چه کسانی کاندیدای این روش هستند؟
بلفاروپلاستی از روی پوست برای افرادی مناسب است که علاوه بر پف زیر چشم، پوست اضافی و چینخورده دارند. این افراد معمولاً با کرمها، لیزر یا روشهای غیرجراحی به نتیجه مطلوب نمیرسند، زیرا مشکل اصلی آنها ساختاری است. بهطور کلی افراد زیر گزینههای مناسبی برای این جراحی هستند:
- کسانی که از سلامت عمومی خوبی برخوردارند و بیماری سیستمیک جدی ندارند.
- افراد بالای ۳۵ سال که دچار افتادگی پوست و چربی برجسته در زیر چشم هستند.
- کسانی که پوست آنها خاصیت ارتجاعی متوسط تا بالا دارد.
- افرادی که انتظار واقعبینانه از نتیجه عمل دارند و میدانند هدف، جوانسازی طبیعی است و قرار نیست چهره آنها بهطور کامل تغییر کند.
با توجه به این توضیحات مشاوره دقیق پیش از عمل اهمیت زیادی دارد. در این جلسه پزشک علاوه بر بررسی وضعیت پلک، معاینه کامل چشمی انجام میدهد تا از سلامت قرنیه و اشک اطمینان حاصل کند.
این روش برای چه کسانی مناسب نیست؟
در برخی شرایط انجام بلفاروپلاستی از روی پوست توصیه نمیشود. بنابراین به افراد زیر توصیه میکنیم پیش از انجام این عمل با پزشک مشورت کنند:
- افرادی که دچار خشکی شدید چشم، عفونت فعال یا سابقه جراحی ناموفق در پلک هستند.
- بیماران با بیماریهای کنترلنشده مانند دیابت یا پرکاری تیروئید.
- افراد سیگاری که نتوانستهاند حداقل چند هفته قبل از جراحی سیگار را ترک کنند، چون سیگار روند ترمیم زخم را مختل میکند.
- کسانی که دچار اختلالات انعقادی یا مصرف داروهای رقیقکننده خون هستند و امکان قطع موقت آن را ندارند.
- افرادی که از لحاظ روانی انتظارات غیرواقعی از نتیجه عمل دارند.
در چنین مواردی پزشک معمولاً روشهای جایگزین مانند بلفاروپلاستی از داخل پلک یا درمانهای غیرجراحی مانند تزریق فیلر و لیزر را پیشنهاد میکند تا بدون خطر، به بهبود نسبی ظاهر آنها کمک شود.
مراقبتهای بعد از این جراحی
دوران نقاهت بلفاروپلاستی از روی پوست معمولاً کوتاه است، اما رعایت مراقبتها برای پیشگیری از بروز عوارض اهمیت زیادی دارد. به طور کل مراقبتهای بعد از بلفاروپلاستی از روی پوست عبارتند از:
- در ۲۴ ساعت اول بیمار باید در منزل استراحت کند و از کمپرس سرد برای کاهش تورم استفاده نماید.
- در سه تا پنج روز نخست، احساس سوزش خفیف، خشکی یا ریزش اشک طبیعی است. در این شرایط پزشک معمولاً قطرههای چشمی و پماد مخصوص تجویز میکند تا از تحریک سطح چشم جلوگیری شود.
- همچنین توصیه میشود هنگام خواب، سر بالاتر از بدن قرار گیرد تا تورم کاهش پیدا کند.
- در چند روز اول پس از عمل، از قرار گرفتن در معرض نور آفتاب و باد خودداری کنید و در صورت خروج از منزل حتماً از عینک آفتابی بزرگ استفاده نمایید. همچنین تا دو هفته نباید از لنز تماسی استفاده شود.
- فعالیتهای سنگین، ورزش، شنا یا خم شدن زیاد نیز تا یک هفته باید متوقف شود تا از افزایش فشار در بافتهای پلک جلوگیری به عمل آید.
- همچنین در صورت مشاهده علائمی مانند درد شدید چشم، خونریزی یا تغییر ناگهانی دید، باید فوراً با پزشک تماس گرفت.
- در این جراحی بخیهها معمولاً پس از پنج تا هفت روز برداشته شده و تورم و کبودی طی ۱۰ تا ۱۴ روز برطرف میشود. نتیجه نهایی جراحی نیز پس از چند هفته مشخص شده و بافتها کاملاً ترمیم میشوند. اثر این جراحی معمولاً چندین سال ماندگاری دارد و در برخی افراد حتی ممکن است دائمی باشد.
سوالات متداول
۱. آیا بلفاروپلاستی از روی پوست باعث بروز اسکار و جای بخیه میشود؟
در اغلب موارد خیر؛ در این روش برش در چین طبیعی پلک انجام شده و با گذشت زمان اسکار تقریباً محو میشود.
۲. دوره نقاهت این روش چقدر است؟
بهطور معمول بین ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد تا تورم و کبودیها برطرف شوند.
۳. آیا نتیجه بلفاروپلاستی دائمی است؟
نتیجه این جراحی معمولاً ماندگار است، اما روند طبیعی پیری ممکن است در سالهای بعد باعث ایجاد چین و چروک و دیگر مشکلات پوستی در این ناحیه شود.
۴. آیا بعد از جراحی میتوان از لنز یا آرایش استفاده کرد؟
حدود دو هفته پس از جراحی و با تأیید پزشک استفاده از لنز یا آرایش مجاز است.
جمعبندی
بلفاروپلاستی از روی پوست یکی از پیشرفتهترین روشهای جراحی برای اصلاح پف، افتادگی و پوست اضافی پلک پایین است. این روش با برش ظریف روی پوست، به جراح اجازه میدهد تا چربیهای زیرچشم را تنظیم کند و همزمان پوست اضافی را بردارد، آنهم بدون آنکه ظاهر چشم غیرطبیعی شود.
نتیجه نهایی این عمل چشمانی جوانتر، شادابتر و هماهنگتر با سایر اجزای صورت است. البته مانند هر جراحی زیبایی دیگر، انتخاب پزشک باتجربه و رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل نقش تعیینکنندهای در موفقیت آن دارد. بنابراین اگر به دنبال جوانسازی واقعی و پایدار ناحیه چشم هستید، بلفاروپلاستی از روی پوست میتواند گزینهای علمی، مؤثر و ایمن برای شما باشد.
