چکیده
پیش زمینه
امروزه زیباجویان بهدنبال راهکاری برای جوانسازی ناحیه چشم هستند. جراحی بلفاروپلاستی یکی از روشهای رایج است، اما این روش بهبود قابلتوجهی در کیفیت پوست ایجاد نمیکند.
هدف
ارائه یک روش نوین برای بلفاروپلاستی پلک بالا با لیزر همراه با لایهبرداری با لیزر اربیوم (Er:YAG) در پلک پایین، به منظور دستیابی به جوانسازی بهینه و حداقل عوارض.
روشها
تحقیقات یک روش بلفاروپلاستی پلک بالا با لیزر CO₂ را معرفی میکنند که همزمان با لایهبرداری پلک پایین با لیزر اِربیوم انجام شده است. همچنین از یک مدل زبانی هوش مصنوعی برای ارزیابی تصاویر قبل و بعد زیباجویان استفاده شد تا میزان بهبود زیبایی به شکل کمی اندازهگیری شود.
نتایج
پس از انجام این روش جدید، بهبود خوبی در فرم و کانتور پلک بالا، کاهش شُلی پوست و صافتر شدن بافت پلک پایین نشان داده شد. میزان رضایت زیباجویان بسیار بالا بود و همگی ظاهر جوانتر و شادابتر داشتند. الگوریتم هوش مصنوعی نیز میزان بهبود زیبایی را مطابق با ارزیابیهای بالینی پزشک و خود زیباجو نشان داد.
جمعبندی
ترکیب بلفاروپلاستی لیزری با CO₂ و لایهبرداری پلک پایین با لیزر Er:YAG روشی اثربخش برای درمان همزمان شُلی پوست پلک بالا و چینوچروکهای پلک پایین است، در حالی که زمان نقاهت و احتمال بروز عوارض را به حداقل میرساند. استفاده از مدلهای هوش مصنوعی نیز به تایید نتایج مطالعه در بهبود زیبایی افراد کمک کرده است.
مقدمه
هفتاد و نه درصد از زیباجویان به دنبال راهکاری برای درمان خطوط و چروکهای اطراف چشم هستند. بلفاروپلاستی به عنوان یکی از روشهای محبوب زیبایی شناخته میشود که طی سالهای اخیر حدود ۱۳ درصد افزایش داشته است. جوانسازی ناحیه دور چشم همچنان یکی از مهمترین اهداف در روشهای زیبایی صورت محسوب میشود، زیرا این ناحیه معمولا اولین بخشی است که علائم پیری را نشان میدهد و از رایجترین دلایل مراجعه برای انجام اقدامات زیبایی است.
لیزر CO₂ به دلیل دقت بالا و توانایی ایجاد هموستاز مؤثر (کنترل خونریزی)، روش مناسب برای جراحیهای ظریف پلک بالا است. در مقایسه با بلفاروپلاستی سنتی، بلفاروپلاستی با لیزر CO₂ باعث کاهش خونریزی حین عمل، کاهش کبودی پس از عمل و امکان کنترل دقیقتر بر بافتهای برداشتهشده میشود. مطالعات نشان دادهاند که لیزر CO₂ نتایج ماندگاری در جوانسازی پلک بالا داد و در مقایسه با سایر روشها، احتمال ایجاد اسکار (جای زخم) و عوارض کمتر است.
در حالی که لیزر CO₂ برای لایهبرداریهای عمقی موثر است، اما اثر حرارتی شدید آن شاید خطر هیپرپیگمانتاسیون و ایجاد اسکار را بهخصوص در درمانهای پلک پایین افزایش دهد. لیزر Er:YAG به دلیل طولموج کوتاهتر خود برای لایهبرداری سطحی و کنترلشده مناسبتر است. این لیزر به دلیل ایجاد حرارت کمتر، بهویژه برای پوست حساس پلک پایین موثرتر است. تحقیقات نشان میدهند لیزر Er:YAG در کاهش چروکهای اطراف چشم و سفتکردن پوست بسیار اثربخش است و در مقایسه با لیزر CO₂ دوران نقاهت کوتاهتر و عوارض کمتری دارد.
استفاده از تکنیکهای لیزری در بلفاروپلاستی پلک بالا و لایهبرداری پلک پایین بهدلیل رویکرد تهاجمی کمتر و دقت بالا، محبوبیت زیادی پیدا کرده است. لیزر دیاکسید کربن (CO₂) و لیزر اربیوم-یاگ (Er:YAG) هرکدام مزایای منحصربهفردی در جوانسازی ناحیه دور چشم دارند، بهویژه زمانی که به صورت ترکیبی در کنار هم استفاده شوند. بلفاروپلاستی با لیزر CO₂ امکان برداشتن دقیق بافت و کنترل مناسب خونریزی را فراهم میکند که این موضوع، برای آناتومی حساس اطراف چشم اهمیت زیادی دارد. از طرفی، لایهبرداری پلک پایین با لیزر Er:YAG باعث کاهش آسیب حرارتی و در نتیجه کاهش عوارضی مانند هیپرپیگمانتاسیون (لکههای تیره روی پوست) و دوران نقاهت طولانی میشود.
این گزارش یک سری موردی را معرفی میکند که در آن بلفاروپلاستی پلک بالا با لیزر CO₂ همراه با لایهبرداری پلک پایین با لیزر Er:YAG انجام شده است و نتایج این رویکرد بررسی میشود. این روش ترکیبی، تکنیکی جدید است که قبل از این در مقالات علمی توصیف نشده است.
استفاده از هوش مصنوعی در درماتولوژی هنوز محدود بوده و تاکنون برای ارزیابی نتایج لیزرها استفاده نشده است. یکی از کاربردهای بالقوه هوش مصنوعی این است که نتایج لیزرها و سایر روشهای زیبایی را به شکلی استاندارد و قابل اندازهگیری تعریف میکند.
روش ها
این مطالعه شامل یک مجموعه موردی از ۱۰ زیباجو با سنین بین ۴۰ تا ۷۳ سال، شش زن و چهار مرد است که با مشکلات ناشی از پیری پلک مراجعه کرده بودند. این مشکلات شامل افتادگی پلک فوقانی (درماتوشالازیس)، چروکهای اطراف چشم و شل شدگی پوست پلک پایین بودند. هر زیباجو به دنبال درمان کمتهاجمی برای بهبود زیبایی پلکهای خود بودند و نمیخواستند تنها تحت بلفاروپلاستی سنتی عمل شوند.
زیباجویان از سلامتی عمومی خوبی برخوردار بودند و پوست آنها از نوع I تا III فیتزپاتریک بود، بنابراین برای انجام لیزرهای ابلیتیو مناسب بودند. محققان از یک مدل هوش مصنوعی خاص برای ارزیابی تصاویر قبل و بعد زیباجویان استفاده کردند. تمامی ۲۰ تصویر (۱۰ تصویر قبل و ۱۰ تصویر بعد از عمل) وارد مدل هوش مصنوعی شدند. این مدل طراحی شده بود تا بر اساس تصاویر مربوط به چهره زبباجویان، مقیاس چروک فیتزپاتریک و مقیاس چروک گلوگو را ارائه دهد. از این مدل برای تعیین تغییرات روی چهره زیباجویان در دو مقیاس فوق استفاده شد.
برای آمادهسازی قبل از عمل، هر زیباجو تحت یک معاینه جامع چشم پزشکی قرار گرفت تا سلامت پلک و چشمها تایید شود. رضایت بعد از توضیح در مورد خطرات، مزایا و غیره از زیباجویان دریافت شد. از بیحسکننده موضعی (لیدوکائین یک درصد همراه با اپینفرین) در ناحیه پلک بالا و پایین تزریق اعمال شد و کرم بیحسی موضعی روی پوست اطراف چشم مورد استفاده قرار گرفت.
برای بلفاروپلاستی از لیزر پالسی CO2 با طول موج ۱۰۶۰۰ نانومتر برای برش و برداشت پوست اضافه پلکهای فوقانی استفاده شد. این تکنیک امکان برداشت دقیق بافت را با حداقل خونریزی به دلیل اثرات انعقادی لیزر CO2 فراهم میکرد. هر پلک فوقانی با دقت شکلدهی شد تا ضمن حفظ تقارن، ظاهر آن بهبود یابد و افتادگی پوست کاهش پیدا کند. در طی عمل، به تارس پلک (یک لایه سخت و فیبری در پلکها است که ساختار اصلی پلک را شکل میدهد و نقش مهمی در سلامت و زیبایی چشم دارد) دست زده نشد تا از ایجاد لاگوفتالموس (خوابیدن با چشم باز) پیشگیری شود.
بعد از انجام بلفاروپلاستی پلک بالا، لیزر Er:YAG با طول موج ۲۹۴۰ نانومتر روی پوست پلک پایین و در صورت نیاز پلک بالا برای لایهبرداری اعمال شد. زیباجویان یا لیزر ابلیتیو یا لیزر کسری روی پلک پایین دریافت کردند. تنظیمات لیزر بر اساس ضخامت پوست، نوع پوست، مدت زمان استراحت موردنظر و راحتی زیباجو تعیین شد. تنظیمات ابلیتیو شامل لایهبرداری ۸۰ میکرومتر با انعقاد ۵۰ میکرومتر برای یک یا دو پالس یا لایهبرداری ۴۰ میکرومتر با انعقاد ۷۰ میکرومتر برای یک یا دو پالس بود.
لیزر کسری Er:YAG روی پلکها شامل عمق ۱۲۵ تا ۱۷۵ میکرومتر با سطح انعقاد یک تا ۳ و چگالی ۱۱ تا ۲۲ درصد بود. این تنظیمات برای هر زیباجو متفاوت بود. زیباجویان با نوع پوست فیتزپاتریک ۳ تا ۵، لیزر کسری Er:YAG روی پلک پایین دریافت کردند. زیباجویانی با پوست پلک پایین سالم و به اندازه کافی ضخیم و پوست فیتزپاتریک نوع یک تا ۲، اربیوم ابلیتیو روی پلکهای پایین خود دریافت کردند.
بهطور کلی، زیباجویانی که نیاز دارند تا پلکشان سفتتر شود، لایهبرداری ۴۰ میکرومتر با انعقاد ۷۰ میکرومتر دریافت کردند، در حالی که زیباجویانی که به کلاژن بیشتری برای بهبود پوست نازک و آسیب خورشیدی نیاز داشتند، لایهبرداری ۸۰ میکرومتر با انعقاد ۵۰ میکرومتر دریافت کردند.
برای مراقبت بعد از عمل، زیباجویان تحت نظر قرار گرفتند و ژل پتروتاتم در طول خط بخیه پلک بالا و همچنین ناحیه پلک پایین اعمال شد. دستورالعملهای مراقبتی شامل اجتناب از نور خورشید و استفاده سه بار در روز از پتروتاتم برای محافظت از ناحیه درمان بود. ارزیابیهایی در روز اول بعد از جراحی، هفته اول برای برداشتن بخیه، ماه اول و ماه سوم پس از عمل برنامهریزی شد تا روند بهبود و نتایج بررسی شوند.
الگوریتم هوش مصنوعی استفادهشده در این مطالعه توسط شرکت Kesty AI توسعه یافته بود تا تصاویر چهره زیباجویان را ارزیابی کرده و مقیاس چروک فیتزپاتریک و مقیاس چروک گلوگو را پیشبینی کند. تصاویر زیباجویان در وبسایت Kesty AI بارگذاری شده و وارد الگوریتم اختصاصی شدند. مدل یادگیری ماشینی برای هر تصویر امتیاز مقیاس چروک فیتزپاتریک و گلوگو را تولید کرد. این الگوریتم بر اساس هزاران تصویر از زیباجویان قبلی توسعه یافته بود که توسط یک متخصص پوست ارزیابی شده بودند..
ویژگیهایی که مدل هوش مصنوعی میتواند پیشبینی کند، شامل مقیاس چروک فیتزپاتریک و مقیاس چروک گلوگو هستند که در این مطالعه استفاده شدند. استفاده از الگوریتم یادگیری ماشینی نسبت به ارزیابی انسانی در تحقیقات ترجیح داده شد، زیرا خطای انسانی در ارزیابی قبل و بعد درمانهای لیزری و سایر اقدامات زیبایی را کاهش میدهد و به نتایح استاندارد میرسد.
نتایج
زیباجویان حاضر در این مطالعه تنها دچار قرمزی و تورم خفیف شدند. این عوارض ظرف چند روز تا چند هفته برطرف شد. هیچ عارضه نامطلوبی مانند اکتروپیون، عفونت، هیپوپیگمانتاسیون یا ایجاد بافت اسکار مشاهده نشد. در پیگیری یک ماهه، زیباجویان بهبودی قابل توجهی در شکل و کانتور پلکهای فوقانی، کاهش شل شدگی پوست و صافتر شدن بافت پلک پایین داشتند. رضایت زیباجویان بالا بود و هر یک از آنها از ظاهر جوانتر و و شادابتر خود خرسند بودند.
با استفاده از الگوریتم هوش مصنوعی، میانگین امتیاز مقیاس چروک فیتزپاتریک تصاویر قبل از عمل برای ۱۰ زیباجو ۶.۸ (میانه ۷.۵) بود. میانگین امتیاز تصاویر بعد از عمل ۵.۴ (میانه ۶.۰) ثبت شد. همچنین میانگین مقیاس چروک گلوگو با مدل هوش مصنوعی قبل از عمل ۳.۵ (میانه ۳.۵) بود و پس از لیزر به ۳.۰ (میانه ۳.۰) کاهش یافت. این نتایج نشاندهنده بهبود قابل توجه در کاهش چروک و کیفیت پوست اطراف چشم بعد از استفاده از روش ترکیبی لیزری است.




بررسی نتایج
ترکیب بلفاروپلاستی با لیزر CO2 و لایهبرداری با لیزر Er:YAG، بهطور موثر هم افتادگی پلکهای فوقانی و هم چروکهای پلک پایین را هدف قرار میدهد و در عین حال زمان بهبودی و احتمال بروز عوارض را به حداقل میرساند.
روش ترکیبی بلفاروپلاستی با لیزر CO2 برای پلکهای فوقانی و لایهبرداری با لیزر Er:YAG برای پلکهای پایین، نقاط قوت هر دو تکنیک را بهکار میگیرد. استفاده از لیزر CO2 در پلک بالا امکان برداشت دقیق پوست و ایجاد هموستاز (متوقف شدن خونریزی) را فراهم میکند، در حالی که لیزر Er:YAG در پلک پایین باعث کاهش آسیب حرارتی و کاهش خطر بروز هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب میشود.
دوره بهبودی پس از این روش معمولاً کوتاهتر از بلفاروپلاستی سنتی است. زیباجویان حاضر در این مطالعه تنها دچار قرمزی و تورم خفیف شدند که این عوارض ظرف چند روز تا چند هفته برطرف شد. هیچ عارضه بلندمدتی گزارش نشد. این موضوع نشان میدهد استفاده صحیح از لیزرهای CO2 و Er:YAG میتواند شرایط لازم برای جوانسازی مناسب پلکها را فراهم کند.
لیزرها بهطور گسترده برای جوانسازی پوست صورت مورد مطالعه قرار گرفتهاند و استفاده از لیزر CO2 برای انجام بلفاروپلاستی زیبایی نیز گزارش شده است. مطالعات قبلی نشان میدهند که استفاده ترکیبی از لیزرهای CO2 و Er:YAG نتایج رضایتبخش با زمان بهبودی کوتاه و میزان عوارض پایین را به همراه دارند. این بررسی، استفاده جداگانه از هر دو نوع لیزر برای جوانسازی اطراف چشم را مورد بررسی قرار داده است. این اولین گزارشی است که ترکیب بلفاروپلاستی پلک بالا با لیزر CO2 و لایهبرداری پلک با لیزر Er:YAG را در یک روز برای زیباجویان ارائه میدهد.
نتایج مدل هوش مصنوعی برای کمیسازی (اندازهگیری) اثرات مثبت این مطالعه، کاهش هر دو مقیاس چروک فیتزپاتریک و گلوگو را نشان داد که با نتایج بالینی مثبت و قابل توجه همخوانی دارد. استفاده از الگوریتمها و مدلهای هوش مصنوعی برای کمیسازی نتایج روشهای لیزری، یک نوآوری در ادبیات علمی محسوب میشود. مطالعات آینده میتوانند این ابزار را برای حذف خطای انسانی در ارزیابی نتایج درمانهای لیزری بهکار گیرند.
نتیجهگیری
این مجموعه تحقیقات نشان میدهند که ترکیب بلفاروپلاستی پلکهای فوقانی با لیزر CO2 و لایهبرداری پلکهای پایین با لیزر Er:YAG، گزینهای اثربخش برای جوانسازی اطراف چشم است. این روش جایگزینی برای بلفاروپلاستی جراحی سنتی محسوب میشود که رضایت بالای زیباجویان را به همراه حداقل زمان استراحت و عوارض در پی داشته است.
منبع: pmc.ncbi.nlm.nih.gov