عمل آب مروارید (کاتاراکت)؛ روش جراحی، هزینه، انواع لنز و مراقبت‌ها

 انواع لنز داخل چشمی در جراحی آب مروارید

پس از خارج کردن عدسی کدر، معمولاً یک لنز مصنوعی داخل چشمی یا IOL جایگزین آن می‌شود. لنزها از نظر قدرت تمرکز، اصلاح عیوب انکساری و میزان وابستگی احتمالی به عینک با یکدیگر تفاوت دارند.

انتخاب لنز باید با توجه به اندازه‌گیری‌های چشم، سلامت شبکیه و قرنیه، وجود آستیگماتیسم، نیازهای بینایی و بودجه بیمار انجام شود.

لنز تک‌کانونی

لنز تک‌کانونی برای تمرکز در یک فاصله مشخص طراحی شده است؛ برای مثال، دید دور. در صورت انتخاب این لنز برای دید دور، ممکن است بیمار برای مطالعه یا کارهای نزدیک به عینک نیاز داشته باشد.

لنز توریک

لنز توریک برای اصلاح آستیگماتیسم قرنیه در بیمارانی که شرایط مناسب دارند، قابل استفاده است. انتخاب این لنز به اندازه‌گیری دقیق آستیگماتیسم و ارزیابی چشم بستگی دارد.

لنز چندکانونی

لنزهای چندکانونی برای فراهم کردن دید در بیش از یک فاصله طراحی شده‌اند و ممکن است وابستگی به عینک را در برخی فعالیت‌ها کاهش دهند. با این حال، برای همه افراد مناسب نیستند و ممکن است با پدیده‌هایی مانند هاله یا خیرگی همراه باشند.

لنز با عمق میدان گسترده (EDOF)

این لنزها برای افزایش محدوده دید طراحی شده‌اند. میزان دید حاصل در فاصله‌های مختلف و نیاز به عینک به نوع لنز و شرایط فرد بستگی دارد.

هیچ نوع لنزی برای همه بیماران بهترین انتخاب نیست. چشم‌پزشک باید مزایا، محدودیت‌ها و هزینه هر گزینه را با بیمار در میان بگذارد.

چه افرادی برای جراحی آب مروارید مناسب هستند؟

افرادی که آب مروارید در آن‌ها باعث کاهش بینایی و اختلال در فعالیت‌های روزمره شده است، ممکن است کاندید جراحی باشند. با این حال، مناسب بودن بیمار برای عمل به معاینه کامل و بررسی وضعیت عمومی و چشمی بستگی دارد.

در ارزیابی پیش از جراحی ممکن است مواردی مانند حدت بینایی، شماره چشم، فشار داخل چشم، وضعیت قرنیه، شبکیه و اندازه‌گیری‌های لازم برای تعیین قدرت لنز بررسی شوند.

وجود بیماری‌هایی مانند دیابت، گلوکوم، دژنراسیون ماکولا یا مشکلات قرنیه لزوماً به معنای غیرممکن بودن جراحی نیست، اما می‌تواند بر برنامه درمانی و نتیجه مورد انتظار تأثیر بگذارد.

عوارض احتمالی جراحی آب مروارید

جراحی آب مروارید از جراحی‌های رایج چشم است و در بسیاری از بیماران به بهبود بینایی کمک می‌کند؛ با این حال، مانند هر عمل جراحی دیگری، بدون خطر نیست.

عوارض احتمالی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• التهاب یا تورم پس از جراحی

• افزایش فشار داخل چشم

• عفونت داخل چشمی، که نادر اما جدی است

• تورم ماکولا یا بخش مرکزی شبکیه

• پارگی کپسول عدسی یا مشکلات مرتبط با قرارگیری لنز

• جداشدگی شبکیه در برخی بیماران

• باقی ماندن عیب انکساری یا نیاز به عینک

• کدورت کپسول خلفی در ماه‌ها یا سال‌های بعد از جراحی

احتمال بروز عوارض به وضعیت چشم، بیماری‌های همراه، پیچیدگی جراحی و عوامل فردی وابسته است. پزشک باید خطرات مرتبط با شرایط خاص بیمار را پیش از عمل توضیح دهد.

چه علائمی پس از عمل هشداردهنده هستند؟

در صورت بروز هر یک از علائم زیر، باید فوراً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید و برای ارزیابی فوری اقدام کنید:

• کاهش ناگهانی یا قابل توجه بینایی

• درد شدید یا رو به افزایش چشم

• قرمزی شدید یا افزایش غیرمعمول التهاب

• ترشح غیرعادی از چشم

• مشاهده ناگهانی تعداد زیادی مگس‌پران یا جرقه‌های نور

• احساس پرده یا سایه در میدان دید

در صورت بروز این علائم، منتظر نوبت معاینه معمول بعدی نمانید.

مراقبت‌های قبل از عمل آب مروارید

آمادگی پیش از جراحی به کاهش خطرات و برنامه‌ریزی مناسب کمک می‌کند. دستورهای دقیق ممکن است برای هر بیمار متفاوت باشند، اما معمولاً لازم است به موارد زیر توجه شود:

• تمام داروهای مصرفی، حساسیت‌ها و بیماری‌های زمینه‌ای را به پزشک اطلاع دهید.

• درباره داروهای رقیق‌کننده خون، داروهای دیابت و سایر داروها از پزشک دستور مشخص بگیرید؛ هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.

• اندازه‌گیری‌های لازم برای تعیین قدرت لنز داخل چشمی را انجام دهید.

• دستورهای مربوط به خوردن و آشامیدن پیش از عمل را از مرکز جراحی دریافت کنید.

• درباره نیاز به همراه برای بازگشت به منزل و محدودیت رانندگی برنامه‌ریزی کنید.

• در صورت داشتن علائم عفونت یا بیماری جدید، پیش از عمل به پزشک اطلاع دهید.

مراقبت‌های بعد از عمل آب مروارید

رعایت دستورهای پس از جراحی به روند بهبودی کمک می‌کند. برنامه مراقبت برای هر بیمار ممکن است متفاوت باشد و باید دستورهای جراح در اولویت قرار گیرند.

استفاده از قطره‌های چشمی

قطره‌های تجویزشده را طبق برنامه پزشک استفاده کنید. پیش از چکاندن قطره دست‌ها را بشویید و از تماس نوک قطره‌چکان با چشم یا سطوح دیگر جلوگیری کنید.

محافظت از چشم

از مالیدن یا فشار دادن چشم خودداری کنید. اگر پزشک استفاده از محافظ چشم، به‌ویژه هنگام خواب، را توصیه کرده است، مطابق دستور عمل کنید.

فعالیت‌های روزمره

زمان بازگشت به رانندگی، ورزش، کار و فعالیت‌های سنگین به وضعیت بینایی و روند بهبودی بستگی دارد. تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، رانندگی نکنید و از فعالیت‌هایی که ممکن است به چشم فشار وارد کنند یا احتمال ضربه و آلودگی داشته باشند، پرهیز کنید.

مراجعه‌های پیگیری

معاینه‌های پس از عمل برای بررسی روند ترمیم، فشار داخل چشم و وضعیت لنز اهمیت دارند. حتی اگر دید شما بهتر شده است، ویزیت‌های تعیین‌شده را انجام دهید.

چند روز بعد از عمل آب مروارید بینایی برمی‌گردد؟

سرعت بهبود بینایی در افراد مختلف یکسان نیست. برخی بیماران در مدت کوتاهی متوجه بهتر شدن دید می‌شوند، در حالی که در برخی دیگر شفاف شدن دید به زمان بیشتری نیاز دارد.

میزان بهبودی به وضعیت چشم پیش از جراحی، سلامت شبکیه و قرنیه، وجود بیماری‌های همراه و روند ترمیم بستگی دارد. ممکن است تعیین شماره نهایی عینک نیز به گذشت زمان و تثبیت وضعیت چشم نیاز داشته باشد.

اگر پس از عمل به‌جای بهبود تدریجی، بینایی به‌طور ناگهانی کاهش پیدا کرد یا درد شدید ایجاد شد، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.

آیا آب مروارید بعد از عمل دوباره برمی‌گردد؟

عدسی طبیعی کدرشده در جراحی خارج می‌شود و با لنز مصنوعی جایگزین می‌گردد؛ بنابراین همان عدسی طبیعی دوباره دچار آب مروارید نمی‌شود.

با این حال، ممکن است کپسولی که لنز مصنوعی در آن قرار گرفته است، در ماه‌ها یا سال‌های بعد کدر شود. به این وضعیت کدورت کپسول خلفی گفته می‌شود. این مشکل با بازگشت آب مروارید اصلی تفاوت دارد و در صورت نیاز، پزشک می‌تواند درباره درمان مناسب آن تصمیم بگیرد.

هزینه عمل آب مروارید چقدر است؟

هزینه جراحی آب مروارید برای همه بیماران یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله:

• روش جراحی و امکانات مرکز درمانی

• نوع و مدل لنز داخل چشمی

• یک چشم یا هر دو چشم بودن جراحی

• آزمایش‌ها و معاینات پیش از عمل

• شرایط خاص چشم و نیاز به اقدامات درمانی همراه

• پوشش بیمه پایه یا تکمیلی و تعرفه‌های مربوط به مرکز

به دلیل تغییر تعرفه‌ها و تفاوت هزینه لنزها و مراکز درمانی، بهتر است مبلغ نهایی پس از معاینه و مشخص شدن برنامه درمانی استعلام شود.

برای دریافت برآورد دقیق هزینه، لازم است درباره نوع لنز، خدمات شامل هزینه، سهم بیمه و هزینه‌های احتمالی جداگانه از مرکز درمانی سؤال کنید.

چرا معاینه پیش از جراحی آب مروارید اهمیت دارد؟

معاینه پیش از جراحی فقط برای تأیید وجود آب مروارید نیست؛ بلکه به پزشک کمک می‌کند شرایط کلی چشم را بررسی کند، قدرت مناسب لنز را تعیین کند و درباره نتیجه قابل انتظار با بیمار گفت‌وگو کند.

در این جلسه می‌توانید درباره نوع لنز، نیاز احتمالی به عینک پس از عمل، بیماری‌های همراه، عوارض احتمالی، روند بهبودی و هزینه‌ها سؤال کنید.

دریافت مشاوره و نوبت معاینه آب مروارید

اگر تاری دید، خیرگی، دشواری در مطالعه یا کاهش دید شبانه دارید، معاینه چشم می‌تواند به مشخص شدن علت مشکل و بررسی احتمال آب مروارید کمک کند.

برای بررسی شرایط چشم و تصمیم‌گیری درباره نیاز به جراحی، می‌توانید از طریق راه‌های ارتباطی مطب دکتر محمدتبار درخواست مشاوره یا نوبت معاینه ثبت کنید.

تصمیم درباره جراحی و انتخاب لنز باید پس از معاینه و گفت‌وگوی مستقیم با چشم‌پزشک گرفته شود.